Home » Wierden » Geschiedenis

Geschiedenis

Omstreeks 1400 was Wierden een geliefde pleisterplaats aan de grote heiwegen die van Deventer en Zwolle naar Duitsland liepen. Een grote waterplas van "een uur gaans" scheidde Wierden van Almelo. Indertijd was er een per schuit en in 1405 werd een dijk aangelegd waarop een nieuwe kerk gebouwd werd, dat was buiten de bestaande dorpskern.

Het Jak

Aan de brink van Wierden in het oude centrum bevond zich 'Het Jak'. Hierin werd het rundvee samengedreven als het van de gezamenlijke es kwam. Tot 1811 viel Wierden onder het gericht Kedingen en was een van de zogenaamde Rijssense kwartieren. In 1811 werd Wierden de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente.

Getekende kaart Wierden.
Abraham Ortelius tekende deze kaart rond 1570 met het oosten naar boven.

Marke Wierden

De marke Wierden bestond uit drie kernen. Ten zuiden van de dorpskern bevond zich de kern 'De Huurne' met overwegend grote boerenerven. In de noordelijke richting, gezien vanaf de kern Wierden, bevond zich het Loo, met ook hier grote boerenerven. De derde kern is Wierden zelf, al was dat voor de 16e eeuw niet echt een kern te noemen. Niet meer dan een handvol boerderijen rondom de nieuw gebouwde kerk, met als voornaamste onderdeel Hof te Wierden.

Markerichterschap

Halverwege de 17e eeuw werd door de verkoop van het markerichterschap van de marke Hoge Hexel deze marke aan Wierden toegevoegd en zo ontstond de dubbele marke Wierden/Hoge Hexel. De grens tussen de twee marken loopt richting oosten net onder het gebied De Barkel door naar de Lage Es en de Wierdense Weuste, en in westelijke richting naar de Eversberg in de voormalige marke Notter.

Neolithische nederzettingen

Op het Loo in Wierden zijn overblijfselen van vroeg neolithische nederzettingen gevonden, grondsporen van langwerpige huizen. Ook zijn er vroegmiddeleeuwse woningen aangetroffen in het Loo. In de buurt van het Wierdense Loo en Hoge Hexel hebben er grafheuvels en zelfs hunebedden gelegen. Door onkunde zijn deze aan het eind van de 20e eeuw vernietigd.

Tol te Wierden

In 1405 sloot de heer van Almelo een overeenkomst met de bisschop Fredrik van Blankenheim, heer van Overijssel. Als gevolg hiervan werd er dwars door het moeras tussen Wierden en Almelo een dijk aangelegd. Wilde men gebruik maken van deze verbindingsweg over het land, dan moest men tol betalen. De tolboom stond ter hoogte van het "Schottenhuis", een voormalige Wierdense herberg, ongeveer op de plek van het huidige appartementencomplex De Zwaan.

Foto tolbord Wierden.
Iedereen die over de dijk wilde moest daarvoor tol betalen aan Huize Almelo

Voordat men de tolboompalen mocht passeren, moest men eerst het nodige tolgeld betalen: "van een beslagen wagen" twee stuyvers, twee doyten, van een yder persoon, die daar in sit één stuyver enz. Het tolbordje hangt nu in Huize Almelo. De vroegere tolboompalen kunnen gezien worden als een poort en in dit verband wordt door velen uitgelegd dat Wierden daarom "De Poort van Twente" is.