Home » Cultuur » Geveltekens

Geveltekens

Geveltekens

Op vele daken van oude boerderijen zijn houten geveltekens bevestigd. Het zijn, net als de stiepeltekens, symbolen die voortkomen uit het katholieke of protestantse geloof of uit de oude volksgeloven. Een voorbeelden uit de reeks zijn: kruis, zonnewiel, zesspakig rad, levensboom, maansikkel en zwanen. Het gevelteken, dat eeuwenlang dienst heeft gedaan als een karakteristieke versiering op het boerenerf, is weer in opkomst. Oorspronkelijk had het teken de functie om bescherming en zegen te geven aan huis en have en aan de bewoners.

In vroegere tijden, toen veel natuurverschijnselen nog onbegrepen waren, werd de mens immers voortdurend door boze machten bedreigd. Hij dacht nog dat de geesten en voorouders verantwoordelijk waren misoogsten en veeziekten en zelfs voor ongemakken en rampen in een mensenleven. Niet alleen de houten tekens waren behulpzaam voor voorspoed. Ook werd er een vlierstruik bij het karnhok geplant, tegen het zuur worden van de melk, en een pol huislook op het dak bracht geluk.

Verschillende geveltekens

verschillende geveltekens
Geveltekens bevatten symbolen die voortkomen uit het geloof of uit de oude volksverhalen.
  1. Levensboom met de drie symbolen van geloof, hoop en liefde. Hart, anker en kruis.
  2. Levensboom met korenaat, zonnerad (7 gaten = 7 dagen van de week) en maanstanden met kelk en kruis.
  3. Levensboom met korenaar, zonnerad en maanstanden, vervolg levensboom met bloeiende stulp.
  4. Levensboom met zonnerad, maanstanden en kruis.
  5. Levensboom met klek, hostie en kruis.
  6. Donderbezem, als afweerteken van de boze geesten en hart van geloof met een gestoken zonnerad.
  7. Donderbezem, levensboom, zonnerad.
  8. Levensboom, korenaren, maanstanden met gestoken zonnerad.
  9. In een kleinere uitvoering als in 8.
  10. Het Twentse Ros met ontstaan levensboom en hart, kelk en kruis alsmede bloeiende tulp.
  11. Het Twentse Ros in een grotere uitvoering.
  12. Gaostok (wandelstok). Zo gevormd soor de wilde kamperfoelie.